

زبان بدن راهی است برای اینکه متوجه شوید در هنگام صحبت کردن طرف مقابلتان چه حسی دارد و یا منظورش چیست. بنابراین دانش زبان بدن می تواند کمک بسیار زیادی در درک شما نسبت به او و همچنین ایجاد ارتباط نزدیک بین شما کند. با دانستن نکات زیر سعی کنید که این روش را تقویت کرده و در صحبت کردن های خود از آن بهره ببرید.
نکته تخصصی: زبان بدن تنها یک ابزار تشخیصی نیست، بلکه بازتابی از میزان توانمندسازی فردی و تسلط ما بر هیجانات درونی مان است.
چشمها صادق ترین بخش زبان بدن هستند. درک سیگنالهای چشمی میتواند به شما در برقراری ارتباطی موثرتر کمک کند.
ما معمولاً فردی را که سطح دید بالاتری دارد، به عنوان رهبر میشناسیم. هنگامی که شما ایـستـاده باشید و دیگران نشسته قطعا شما را در موضع قدرت قرار میدهد.
مالش چشم: زمانی که فردی چشمش را با انگشت اشاره مالش می دهـد نـشـانـگر فریب و نیرنگ می باشد. از آنجایی که فرد میـخواهد تماس دیداری را قطع کند بهانه ای بدست می آورد که به این طرف و آن طرف نگاه کند.
چشم برگرداندن: این معمولا یک علامت مسلم از نیرنگ، گناه و دروغگویی است.
چشمان بسته: هرگاه چشمان یک فرد برای لحظه ای طولانی تـر از چـشم بر هم زدن متعارف بسته و ابروها نیز برخاسته شود پیـام چنـیـن اسـت: «بـه حرف زدن خود خاتمه بده.»
حرکت چشم به سمت بالا: این نشانه غضب و عصبانیت است.
بالا انداختن یک ابرو: مفهومش این است که حرف شما را باور نمیکنم.
ابروهای گره خورده: دلالت بر اضطـراب، درد، تـرس و یـا آمـیـزه ای از ایــن هیجانات دارد.
نوع لبخند و حرکات لب، نشاندهنده سطح پذیرش یا مقاومت فرد در گفتگوست.
تبسم با دهان گشوده: نشان میدهد مایل هستید بیشتر با طرف مقابل آشنا شوید.
تبسم با لبان بسته: این لبخند تنها برای ادای احترام و ادب و نزاکت است.
لبهای سفت و جمع شده: دال بر تنش و عدم پذیرش است.
جویدن لبها: نشانگر خشم فرد است. در مدیریت استرس و توانمندسازی فردی، یادگیری کنترل این واکنشهای ناخودآگاه اهمیت زیادی دارد.
سر تکان دادن (بالا و پایین): نشانگر توافق است و کمک میکند دیگران آرامش بیابند.
تکیه دادن چانه: گذاشتن دستها زیر چانه میگوید: «من حوصـله ام سـر رفـتـه».
نوازش چانه: این حرکتی متفکرانه است و نشان میدهد شنونده با دقت کامل به واژههای شما گوش میدهد.
دستها ابزار اصلی ما برای ابزار قدرت یا صمیمیت هستند.
دست دادن محکم: فردی که دستش را میچرخاند تا کف دستش پایین قرار گیرد، سـعی در برتریجویی دارد.
دست دادن شل: نشانه ضعف، انقیاد یا عدم تمایل به صمیمیت است.
دست دادن با هر دو دست: استفاده از هر دو دست هنگام احوالپرسی، صمیمیت و صداقت بیشتری را منتقل میکند.
مناره کردن انگشتان: نشانگر تفکر عـمـیق و اعتمادبهنفس بالا است.
قلاب کردن دستها پشت سر: یک ژست متکبرانه است که میگوید: «من آنقدر بر شما سلطه دارم که نیاز به دفاع ندارم.»
دست زدن به کراوات یا موها: نشاندهنده تلاش برای تأثیرگذاری مثبت یا وجود تردید در کلام است.
دستها به پشت: نشان میدهد فرد وضعیت را تحت کنترل دارد و احساس راحتی میکند.
دستهای تا شده (دست به سینه): ما این ژست را معمولاً در افرادی میبینیم که در وضعیت تدافعی قرار گرفته اند؛ فرد تمایل ندارد به عقاید متضاد گوش دهد.
دست به کمر بودن: یک عمل ناآگاهانه برای ایجاد فاصله و حفظ حریم در محیطهای پرتنش است.
تکان دادن پاها: نشانه بارز بیحوصلگی یا تلاش بدن برای گریز ذهنی از موقعیت است.
قوزک پا روی زانو: ژستی مقتدرانه که میگوید: «من قاطعانه از حقوقم دفاع می کنـم.»
صاف نشستن: نشانه فردی مصمم و با پشتکار است که برای اهدافش ارزش قائل است.
راست قامت ایستادن: این حالت بیانگر اعتمادبهنفس، صداقت و موفقیت شماست. حتـی اگـر کـوتـاه قـد باشید، این ژست شما را پر ابهت نشان خواهد داد.
رویارویی نزدیک: ورود به حریم شخصی دیگران (کمتر از ۵۰ سانتیمتر) یک عمل تهاجمی محسوب میشود.
اگرچه شناخت این نشانهها برای موفقیت در روابط کاری و صمیمی ضروری است، اما نباید فراموش کرد که زبان بدن مقتدر، ریشه در عزتنفس و توانمندی روانی دارد.
ما در مرکز مشاوره صدیق منش، بر این باوریم که برای داشتن یک حضور اثرگذار، باید از لایه رفتارهای ظاهری عبور کرد و به شکوفایی درونی رسید. اگر مایل هستید بدانید چگونه بر اساس مدلهای علمی روانشناسی مثبت، قدرت درونی خود را بازیابی کنید، حتماً مطلب زیر را مطالعه کنید:
[مطالعه کنید: راهنمای جامع توانمندسازی فردی؛ از تابآوری تا شکوفایی]
این نکات اساسی در زبان بدن برای ارتباط موثر و شناخت افراد کارایی بسیاری دارد. بخش عمده ارتباط از طریق ارتباط غیرکلامی شکل میگیرد که ما معمولا از آن غافل هستیم. یادگیری نشانه های زبان بدن کمک میکند در روابط صمیمی و کاری خود بهتر و موفق تر عمل کنیم.
گردآوری و تنظیم: علیرضا صدیق منش، روانشناس مثبت از دانشگاه پنسیلوانیا
Pease, A., & Pease, B. (2004). The Definitive Book of Body Language. Orion Publishing Group. (The foundational reference for non-verbal communication cues)
Navarro, J. (2008). What Every Body is Saying: An Ex-FBI Agent’s Guide to Speed-Reading People. HarperCollins. (Scientific analysis of limbic system responses in body language)
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-being. Free Press. (The origin of the PERMA model mentioned in the text)
Reivich, K., & Shatté, A. (2002). The Resilience Factor: 7 Keys to Finding Your Inner Strength and Overcoming Life’s Hurdles. Harmony. (Scientific basis for the resilience and empowerment sections)
Ekman, P. (2003). Emotions Revealed: Recognizing Faces and Feelings to Improve Communication and Emotional Life. Times Books. (Reference for micro-expressions and facial cues)
Cuddy, A. J. C. (2015). Presence: Bringing Your Boldest Self to Your Biggest Challenges. Little, Brown and Company. (Research on how body posture affects personal empowerment)