دیله گب ۴ برگزار شد | کافهنشینی با روانشناس؛ از درماندگی آموخته شده تا امید
دیله گب ۳ برگزار شد | کافه نشینی با روانشناس؛ از رابطههای خوب تا زندگی رضایت بخش
2026-07-11
دیله گب ۵ برگزار شد | کافهنشینی با روانشناس؛ از مقایسه اجتماعی تا FOMO و JOMO
2026-08-31
دیله گب ۴ کافه نشینی با روانشناس از درماندگی آموختهشده تا امید
دیله گب ۴ چهارشنبه 17 تیر 1405 برگزار شد؛ نشستی که این بار گفتگوی شرکتکنندگان حول مفهومی شکل گرفت که شاید همه ما در مقاطعی از زندگی آن را تجربه کرده باشیم؛ احساس اینکه دیگر هیچ تلاشی فایدهای ندارد.
گاهی انسان پس از تجربه چند شکست، چند ناامیدی یا چند اتفاق دشوار، به این نتیجه میرسد که هر کاری انجام دهد، تغییری ایجاد نخواهد شد. در روانشناسی، این تجربه با مفهومی شناخته میشود که «درماندگی آموختهشده» نام دارد؛ مفهومی که سالها پیش توسط مارتین سلیگمن معرفی شد و بعدها به یکی از پایههای شکلگیری روانشناسی مثبت تبدیل شد.
دیله گب ۴، کافهنشینی با روانشناس با تسهیلگری علیرضا صدیقمنش، روانشناس مثبت از دانشگاه پنسیلوانیا برگزار شد. مانند نشستهای گذشته، هدف این برنامه آموزش مستقیم یا ارائه راهحلهای آماده نبود؛ بلکه تلاش شد فضایی فراهم شود تا افراد از تجربههای واقعی خود بگویند، به حرفهای یکدیگر گوش دهند و از خلال گفتگو، با زاویهای تازه به زندگی نگاه کنند.
در ادامه گفتگوها، مسیر بحث از مفهوم درماندگی آموختهشده به سمت یکی دیگر از مهمترین نظریههای روانشناسی مثبت حرکت کرد؛ نظریه امید که توسط ریک اسنایدر ارائه شده است. همین پیوند میان دو مفهوم علمی، موضوع اصلی چهارمین دیله گب را شکل داد؛ اینکه چگونه انسان میتواند حتی پس از تجربه شکستها و ناامیدیها، دوباره برای آینده راهی پیدا کند.
اگر برای نخستین بار با دیله گب آشنا شدهاید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله «دیله گب | کافهنشینی با روانشناس، گفتگوی آزاد و دورهمی اجتماعی در گیلان» را مطالعه کنید. در آن مقاله، درباره فلسفه شکلگیری دیله گب، قوانین، اهداف و تفاوت آن با کلاس آموزشی، مشاوره و گروهدرمانی توضیح دادهایم.
همچنین اگر گزارش نشست های قبلی را نخواندهاید، پیشنهاد میکنیم مطالب دیله گب ۱، دیله گب ۲ و دیله گب ۳ را نیز مطالعه کنید تا روند شکلگیری این جامعه گفتگومحور را بهتر دنبال کنید.
فهرست مطالب
📌 دیله گب ۴ در یک نگاه
📅 تاریخ برگزاری:
چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵
🧠 موضوع نشست:
از درماندگی آموختهشده تا نظریه امید
🎙️ تسهیلگر:
علیرضا صدیقمنش (روانشناس مثبت از دانشگاه پنسیلوانیا)
⏰ مدت زمان:
۲ ساعت
چرا دیله گب ۴ به «درماندگی آموختهشده» اختصاص داشت؟
هر دیله گب با یک پرسش آغاز میشود؛ پرسشی که قرار نیست همه افراد پاسخ یکسانی برای آن داشته باشند.
در چهارمین نشست، سؤال اصلی این بود که چرا بعضی انسانها، پس از تجربه چند شکست یا ناکامی، دیگر برای تغییر شرایط خود تلاشی نمیکنند؛ حتی زمانی که هنوز امکان تغییر وجود دارد.
شرکتکنندگان، هرکدام از زاویه دید خود، تجربههایی را روایت کردند که نشان میداد احساس ناتوانی، همیشه نتیجه نداشتن توانایی نیست؛ گاهی نتیجه تجربههای مکرری است که به انسان القا میکند تلاش کردن دیگر فایدهای ندارد.
همین تجربههای شخصی، مسیر گفتگو دیله گب ۴ را به یکی از شناخته شده ترین مفاهیم روانشناسی رساند؛ مفهومی که مارتین سلیگمن آن را «درماندگی آموختهشده» نامید.
وقتی شکست های گذشته، آینده را هم تحت تأثیر قرار میدهند
یکی از نکات جالب دیله گب ۴، تفاوت نگاه افراد به شکست بود. برخی از شرکتکنندگان، از موقعیتهایی گفتند که پس از چند تجربه ناموفق، دیگر انگیزهای برای ادامه دادن نداشتند.
عدهای نیز از روزهایی صحبت کردند که احساس میکردند شرایط زندگی، کاملاً خارج از کنترل آنهاست و هر تصمیم تازهای، دیر یا زود به همان نتیجه قبلی ختم خواهد شد.
این تجربهها، زمینهای شد تا درباره درماندگی آموخته شده صحبت شود؛ حالتی که در آن، انسان بهتدریج باور میکند تلاش او تأثیری بر نتیجه ندارد و همین باور، انگیزه حرکت را کاهش میدهد.
- اما آیا این پایان ماجراست؟
- آیا میتوان دوباره امید را بازسازی کرد؟
همین پرسش، مسیر ادامه گفتگو را شکل داد و شرکتکنندگان را با یکی از امید بخشترین نظریه های روانشناسی مثبت آشنا کرد؛ نظریهای که نشان میدهد امید، فقط یک احساس نیست، بلکه مهارتی است که میتوان آن را پرورش داد.
دیله گب ۴ کافه نشینی با روانشناس در بندرانزلی برگزار شد
دیله گب ۴، از درماندگی آموختهشده تا نظریه امید
پس از آنکه شرکتکنندگان در دیله گب ۴، درباره تجربههای شخصی خود صحبت کردند، گفتگو به یکی از مشهورترین پژوهشهای مارتین سلیگمن رسید؛ پژوهشی که سالها پیش نشان داد وقتی انسان بارها تجربه میکند که تلاشهایش نتیجهای ندارد، ممکن است بهتدریج این باور در او شکل بگیرد که دیگر هیچ تلاشی فایدهای نخواهد داشت.
به این وضعیت، درماندگی آموختهشده گفته میشود. البته هدف دیله گب، تدریس یک نظریه دانشگاهی نبود.
این مفهوم علمی، تنها نقطه شروعی برای یک گفتگوی عمیقتر شد؛ گفتگویی درباره اینکه آیا انسان همیشه محکوم به ماندن در این وضعیت است یا میتواند دوباره راهی برای حرکت پیدا کند.
در ادامه، شرکتکنندگان با یکی دیگر از مفاهیم مهم روانشناسی مثبت آشنا شدند؛ نظریه امید که توسط ریک اسنایدر مطرح شده است.
در این نظریه، امید فقط یک احساس خوشایند یا خوشبینی ساده نیست.
امید یعنی انسان بتواند برای آینده هدفی داشته باشد، مسیرهایی برای رسیدن به آن پیدا کند و باور داشته باشد که هنوز توان برداشتن قدم بعدی را دارد. همین نگاه، مسیر گفتگو را تغییر داد.
آیا امید چیزی است که فقط بعضی افراد دارند؟
یکی از پرسشهایی که در طول دیله گب ۴ بارها مطرح شد، این بود که چرا بعضی افراد پس از شکستهای بزرگ، دوباره از جا بلند میشوند؛ اما بعضی دیگر برای مدت طولانی احساس ناتوانی میکنند.
پاسخ های شرکتکنندگان متفاوت بود. برخی از نقش خانواده و دوستان گفتند. بعضی از تجربه حضور یک معلم، یک همکار یا حتی یک غریبه که در زمان مناسب حرف درستی زده بود.
عدهای نیز از کتابها، فیلمها یا تجربههایی صحبت کردند که باعث شده بود نگاهشان به آینده تغییر کند.
در پایان این بخش از گفتگو، یک نکته میان بسیاری از روایتها مشترک بود؛ امید معمولاً یک اتفاق ناگهانی نیست، بلکه آرام آرام و با تجربههای کوچک دوباره ساخته میشود.
امید؛ بیشتر از آنکه احساس باشد، یک مهارت است
در ادامه دیله گب ۴، شرکتکنندگان درباره این موضوع گفتگو کردند که اگر امید فقط یک احساس باشد، پس در روزهایی که حال خوبی نداریم، چه باید کرد؟
همین پرسش، زمینه را برای معرفی نگاه ریک اسنایدر فراهم کرد.
در این دیدگاه، امید مهارتی است که سه بخش مهم دارد:
داشتن یک هدف روشن. پیدا کردن راههای مختلف برای رسیدن به آن هدف. و حفظ انگیزه برای ادامه دادن، حتی زمانی که مسیر اولیه با مانع روبهرو میشود.
همین موضوع باعث شد در دیله گب ۴ بسیاری از شرکتکنندگان، تجربههای شخصی خود را از تغییر مسیر زندگی، انتخابهای دشوار یا شروع دوباره مرور کنند.
گفتگوها نشان میداد امید، همیشه به معنای مطمئن بودن از نتیجه نیست؛ بلکه گاهی فقط به این معناست که هنوز حاضر باشیم یک بار دیگر تلاش کنیم.
دیله گب ۴، گفتگوهایی که هرکس را به فکر فرو برد
یکی از ویژگیهای دیله گب این است که هیچکس برای ارائه پاسخ درست یا قانع کردن دیگران صحبت نمیکند. هر فرد، تجربه خودش را روایت میکند و دیگران تلاش میکنند پیش از پاسخ دادن، واقعاً گوش دهند.
در دیله گب ۴ نیز همین اتفاق افتاد.
وقتی صحبت از امید شد، هرکس برداشت متفاوتی از آن داشت. برای بعضی افراد، امید یعنی ادامه دادن با وجود ترس.
برای بعضی دیگر، امید یعنی پذیرفتن اینکه شاید لازم باشد مسیر قبلی را تغییر دهیم.
عدهای نیز از این گفتند که گاهی امید، فقط در حضور انسانهایی زنده میشود که بدون قضاوت، شنونده خوبی هستند.
شاید همین تفاوت نگاهها بود که فضای دیله گب ۴ را ارزشمندتر کرد. هیچ پاسخ واحدی وجود نداشت؛ اما هر روایت، زاویهای تازه برای فکر کردن ایجاد میکرد.
دیله گب؛ جایی برای ساختن امیدهای کوچک
یکی از برداشتهای مشترک شرکتکنندگان دیله گب ۴ این بود که امید، همیشه با اتفاقهای بزرگ آغاز نمیشود.
گاهی یک گفتگوی صمیمی، یک نگاه متفاوت یا حتی شنیدن تجربه انسانی دیگر، کافی است تا آدم احساس کند هنوز میتوان از زاویهای تازه به زندگی نگاه کرد. شاید به همین دلیل است که دیله گب تلاش نمیکند نسخهای برای زندگی افراد ارائه دهد.
هدف این نشستها، ایجاد فضایی برای گفتگوی محترمانه، شنیدن تجربههای واقعی و تقویت توانایی اندیشیدن است.
شاید نتوانیم همه مشکلات زندگی را در دو ساعت حل کنیم؛ اما میتوانیم با ذهنی بازتر، امیدی واقعیتر و پرسشهایی عمیقتر، آنجا را ترک کنیم.
دیله گب کلاس روانشناسی یا گروه درمانی نیست
با وجود اینکه تسهیلگر این نشست علیرضا صدیقمنش، روانشناس مثبت از دانشگاه پنسیلوانیا است، دیله گب نه کلاس آموزشی است، نه جلسه مشاوره و نه گروهدرمانی.
در دیله گب، افراد برای شنیدن سخنرانی یا دریافت نسخهای آماده برای مسائل زندگی دور هم جمع نمیشوند.
نقش تسهیلگر، هدایت گفتگو، ایجاد فضایی امن، مدیریت زمان و کمک به مشارکت همه افراد است تا هر شرکتکننده بتواند تجربهها، پرسشها و دیدگاههای خود را در فضایی محترمانه بیان کند.
اگر دوست دارید بیشتر با فلسفه شکلگیری این رویداد آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله «دیله گب | کافهنشینی با روانشناس، گفتگوی آزاد و دورهمی اجتماعی در گیلان» را مطالعه کنید. همچنین میتوانید گزارش دیله گب ۱، دیله گب ۲ و دیله گب ۳ را نیز بخوانید و روند شکلگیری این جامعه گفتگومحور را دنبال کنید.
دیله گب؛ بخشی از مسئولیت اجتماعی مرکز مشاوره صدیق منش
برگزاری دیله گب، بخشی از مسئولیت اجتماعی مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی صدیقمنش است.
هدف از برگزاری این نشستها، ایجاد فضایی برای گفتگوی سالم، تقویت ارتباطهای انسانی و گسترش سواد روانشناختی در جامعه است؛ فضایی که افراد بتوانند بدون ترس از قضاوت، درباره تجربههای واقعی زندگی صحبت کنند و از نگاه دیگران نیز بیاموزند.
به همین دلیل، شرکت در دیله گب کاملاً رایگان است و هیچ هزینهای بابت حضور در این رویداد دریافت نمیشود.
از آنجا که نشستها در کافه برگزار میشوند، هر شرکتکننده تنها هزینه سفارش شخصی خود را مستقیماً به کافه پرداخت میکند.
برای حفظ کیفیت گفتگوها و فراهم شدن فرصت مشارکت برای همه افراد، ظرفیت هر نشست محدود است و حضور در دیله گب تنها با هماهنگی و ثبتنام قبلی امکانپذیر خواهد بود.
چگونه از زمان برگزاری دیله گبهای بعدی باخبر شویم؟
اگر دوست دارید در دیله گبهای آینده حضور داشته باشید، کافی است صفحه اینستاگرام علیرضا صدیق منش را دنبال کنید.
اطلاعیه ثبتنام، زمان برگزاری نشستها، ظرفیت باقیمانده و اخبار مربوط به دیله گب از طریق این صفحه منتشر میشود.
با توجه به محدود بودن ظرفیت هر نشست، پیشنهاد میکنیم پس از انتشار اطلاعیه، ثبتنام خود را در اولین فرصت انجام دهید.
آدرس اینستاگرام:
https://instagram.com/sedighmanesh
دیله گب ۴؛ امید، همیشه با یک قدم کوچک آغاز میشود
چهارمین دیله گب، بیش از آنکه درباره یک نظریه روانشناسی باشد، درباره تجربهای بود که بسیاری از ما آن را در دورههای مختلف زندگی لمس کردهایم؛ لحظهای که احساس میکنیم دیگر توان ادامه دادن نداریم.
گفتگوهای دیله گب ۴ نشان داد درماندگی، همیشه پایان مسیر نیست.
گاهی تنها چیزی که لازم داریم، شنیدن تجربه انسانی دیگر، پیدا کردن راهی تازه یا باور به این است که هنوز میتوان قدم بعدی را برداشت.
شاید مهمترین پیام چهارمین دیله گب همین باشد؛ امید، انتظار منفعلانه برای بهتر شدن شرایط نیست، بلکه تصمیمی آگاهانه برای ادامه دادن است؛ حتی زمانی که هنوز همه پاسخها را نمیدانیم.
دیله گب قرار نیست مشکلات زندگی را از میان بردارد.
اما اگر بتواند هر بار چند ساعت فرصت گفتگو، اندیشیدن و شنیدن تجربههای واقعی انسانها را فراهم کند، شاید بتواند جرقهای باشد برای بازگشت امید؛ امیدی که گاهی از یک گفتگوی ساده آغاز میشود.
☕ از دفترچه دیله گب | یادداشت هایی از دیله گب ۴
هر دیله گب، روایت های خودش را دارد. گاهی یک مفهوم علمی، وقتی با تجربههای واقعی انسانها گره میخورد، معنایی کاملاً تازه پیدا میکند. آنچه در ادامه میخوانید، نقل قول مستقیم شرکتکنندگان نیست؛ بلکه بازآفرینی صادقانهای از حال و هوای گفتگوهای دیله گب ۴ است.
💬 «شاید امید، یعنی باور کنیم که گذشته، آینده را برای همیشه تعیین نمیکند.»
💬 «گاهی بزرگترین مانع ما، اتفاقهای بیرونی نیست؛ باورهایی است که بعد از شکستها در ذهنمان ساختهایم.»
💬 «فهمیدیم امید، فقط یک احساس خوب نیست؛ میتواند مهارتی باشد که هر روز آن را تمرین کنیم.»
💬 «شنیدن تجربه دیگران یادآوری کرد که هیچکس همیشه قوی نیست؛ اما تقریباً همه میتوانند دوباره از نو شروع کنند.»
💬 «دیله گب شاید همه پاسخها را نداشته باشد؛ اما میتواند جایی باشد که امید، آرام و بیصدا دوباره متولد شود.»
